CSN to urząd, który wypłaca pieniądze osobom uczącym się. Te pieniądze nazywają się studiemedel.
Ta strona tłumaczy, jak to działa w dużym skrócie. Dokładne kwoty i przepisy znajdziesz u CSN — linki są na dole.
> Szwedzkie nazwy zostawiamy w oryginale. To one są na formularzach i stronach, na które trafisz, i to ich musisz użyć, rozmawiając ze swoim opiekunem albo z CSN.
Studiemedel to dwie rzeczy w jednej wypłacie:
Wybierasz sam. Możesz wziąć samo bidrag albo bidrag razem z lån.
Pieniądze przychodzą mniej więcej co cztery tygodnie, a nie 25. dnia miesiąca jak pensja.
Jeśli uczysz się w pełnym wymiarze i bierzesz bidrag razem z lån, wychodzi około 14 000 kr miesięcznie.
Jeśli bierzesz samo bidrag, jest tego znacznie mniej — około 4 000 kr miesięcznie. Ale jeśli uczysz się w komvux albo w folkhögskola, możesz dostać wyższe bidrag, i wtedy wychodzi około 9 000 kr miesięcznie.
Jeśli uczysz się w połowie wymiaru, dostajesz mniej więcej połowę.
Kwoty zmieniają się co roku 1 stycznia. Liczby podane tutaj są zaokrąglone, żebyś zrozumiał rząd wielkości — dokładną sumę wyliczysz u CSN.
Jeśli uczysz się w komvux albo w folkhögskola na poziomie podstawowym lub średnim, możesz dostać wyższe bidrag.
Dostajesz tyle samo pieniędzy w sumie. Różnica polega na tym, że więcej jest stypendium, a mniej pożyczki — czyli mniejszy dług potem.
Dotyczy to osób, które mają 25 lat lub więcej i nie mają trzyletniej szkoły średniej, oraz osób w wieku 20–24 lat, które są zarejestrowane w Arbetsförmedlingen i nie mają matury.
Nie składasz osobnego wniosku. Wnioskujesz o zwykłe studiemedel, a CSN sam sprawdza, czy masz prawo do wyższego bidrag.
Ale to nie jest gwarantowane. Na każdy rok jest ograniczona pula pieniędzy, a kiedy się skończy, nowe wnioski mogą dostać odmowę — nawet jeśli spełniasz warunki. Dlatego składaj wniosek zawczasu.
Jeśli masz koszty związane z nauką, możesz pożyczyć więcej. Nazywa się to merkostnadslån i jest to pożyczka, nie stypendium.
Możesz pożyczyć dodatkowo na przykład na:
Wnioskujesz o to w tym samym wniosku co o studiemedel.
Tak. I granica jest wyższa, niż większość myśli. Nazywa się fribelopp.
Jeśli uczysz się w pełnym wymiarze przez cały semestr — 20 tygodni — możesz zarobić 114 676 kr w ciągu tego półrocza, zanim studiemedel zacznie się zmniejszać (2026). To prawie 19 000 kr miesięcznie obok nauki.
Jeśli uczysz się krócej albo w niepełnym wymiarze, granica jest jeszcze wyższa:
| Wymiar nauki | 10 tygodni | 20 tygodni |
|---|---|---|
| Pełny wymiar (100 %) | 172 041 kr | 114 676 kr |
| Połowa wymiaru (50 %) | 200 670 kr | 172 017 kr |
Trzy rzeczy są ważne:
Fribelopp liczy się na półrocze, nie na rok. Styczeń–czerwiec to jedno półrocze, lipiec–grudzień drugie. Masz więc dwa fribelopp w ciągu roku.
Liczy się wynagrodzenie brutto — pensja przed podatkiem. A-kassa i zasiłek rodzicielski też się liczą. Dodatek mieszkaniowy i zasiłek na dziecko nie.
Zmniejsza się i bidrag, i lån, jeśli zarobisz za dużo. Nie tylko pożyczka. I obniża je tylko to, co zarobisz ponad granicę — nie całość.
Nie możesz dostawać studiemedel bez końca. Masz określoną liczbę tygodni i one się kończą.
W pełnym wymiarze wygląda to mniej więcej tak:
Jeśli uczysz się w połowie wymiaru, zużywasz mniej tygodni. Dwadzieścia tygodni w połowie wymiaru liczy się jak dziesięć.
Dlatego czasem opłaca się uczyć mniej niż w pełnym wymiarze — oszczędzasz tygodnie na później.
Bidrag możesz dostawać do roku, w którym kończysz 60 lat. Lån zmniejsza się od 51. roku życia i znika całkiem przy 61.
Zaczynasz spłacać najwcześniej pół roku po zakończeniu nauki, i zawsze z początkiem roku kalendarzowego. Płacisz co miesiąc, przez maksymalnie 25 lat.
Nie możesz płacić? Odezwij się do CSN. Możesz wnioskować o niższe raty na jakiś czas — kwota staje się wtedy częścią twojego dochodu. Zrób to w porę, zamiast zostawiać rachunki bez odpowiedzi.
Nie. I to trzeba zrozumieć, zanim złożysz wniosek.
Decyduje kierunek, nie szkoła. Każdy kierunek z osobna musi być zatwierdzony do wsparcia na naukę. Dwa kierunki w tej samej szkole mogą się więc różnić — jeden daje CSN, drugi nie.
Najczęściej dają CSN: komvux, yrkeshögskola, studia wyższe i uniwersytet, oraz większość kursów w folkhögskola.
Najczęściej nie dają CSN:
Jak to sprawdzić: prawie zawsze jest napisane na stronie samego kierunku, czy daje prawo do studiemedel. Jeśli tego nie znajdziesz — zapytaj szkołę wprost albo skontaktuj się z CSN. Zrób to zanim przyjmiesz miejsce.
Jeśli wahasz się między arbetsmarknadsutbildning a kierunkiem w komvux, to są dwa zupełnie różne rodzaje pieniędzy. Porozmawiaj ze swoim opiekunem, zanim zdecydujesz.
Olle ma 34 lata, mieszka u mamy i chce uczyć się na undersköterska w komvux. Nie chce mieć długu.
Olle bierze samo bidrag. Ponieważ uczy się w komvux i nie ma trzyletniej szkoły średniej, może dostać wyższe bidrag — około 9 000 kr miesięcznie, których nie musi oddawać. CSN sprawdza to automatycznie, ale pieniędzy jest ograniczona pula, więc Olle składa wniosek wcześnie.
Gdyby uczył się tego samego w yrkeshögskola, bidrag wynosiłoby tylko około 4 000 kr. To duża różnica i warto o niej wiedzieć przed wyborem.
Berit ma 47 lat i dorabia w sklepie w weekendy. Chce uczyć się na fastighetstekniker, ale musi zatrzymać pracę.
Składa wniosek na połowę wymiaru na semestr wiosenny. To daje mniej więcej połowę pieniędzy, ale trzy rzeczy wychodzą jej na dobre: może zatrzymać dodatkową pracę, ma wyższy fribelopp, więc pensja nie obniża studiemedel, i zużywa tylko połowę tygodni.
Nauka trwa dłużej. Ale Berit zostają tygodnie, jeśli zechce uczyć się dalej.
Amir mieszka w Sjöbo, a szkoła jest w Malmö. Bilet miesięczny na pociąg dużo kosztuje.
Amir wnioskuje o merkostnadslån na codzienne dojazdy w tym samym wniosku co o studiemedel. To pożyczka, więc dług rośnie — ale dzięki temu w ogóle może pójść na tę naukę.
Sara jest zarejestrowana w Arbetsförmedlingen i zaczyna arbetsmarknadsutbildning na kierowcę ciężarówki.
Nie dostaje CSN. Dostaje aktivitetsstöd z Försäkringskassan, wypłacane za to, że uczestniczy w programie Arbetsförmedlingen. W ogóle nie musi składać wniosku do CSN.
Sara oszczędza też swoje tygodnie CSN, bo żadnego nie zużywa.
Zawsze przelicz to na swoją własną sytuację, zanim złożysz wniosek. CSN ma na swojej stronie kalkulator, który poda kwotę właśnie dla ciebie.
I porozmawiaj ze swoim opiekunem. Łatwiej wybrać dobrze od razu, niż zmieniać później.