Znalazłeś kierunek. Co teraz?
Ta strona przechodzi całą drogę, od chwili, gdy znalazłeś coś, czego chcesz się uczyć, do chwili, gdy dostajesz decyzję. Do kształcenia prowadzą cztery drogi i każda działa inaczej. Przeczytaj tę, która dotyczy ciebie.
Szwedzkie nazwy zostawiamy w oryginale. To one są na stronach i w ogłoszeniach, na które trafisz, i to te słowa musisz umieć powiedzieć swojemu urzędnikowi.
Zacznij tutaj. Kilka z tych rzeczy zajmuje czas, a jeśli odkryjesz je w ostatnim tygodniu, nie zdążysz.
Aplikujesz przez BankID albo Freja+. Jeśli nie masz żadnego z nich: BankID załatwiasz w swoim banku, a Freja+ jest bezpłatna i zatwierdzona przez państwo.
Jeśli nie masz e-legitymacji, droga i tak istnieje, ale zajmuje czas — licz się z paroma tygodniami. Zacznij od tego, nie od wniosku.
Jeśli nie masz szwedzkiego numeru personalnego, musisz najpierw dostać od gminy numer tymczasowy. Jeśli masz dane objęte ochroną (skyddade personuppgifter), w ogóle nie aplikuj przez internet. W obu przypadkach skontaktuj się z kształceniem dorosłych w swojej gminie.
Wyszukaj nazwę gminy plus "vuxenutbildning", a trafisz we właściwe miejsce.
Przygotuj też swoje świadectwa. Musisz załączyć świadectwa wszystkiego, czego uczyłeś się wcześniej, a co ma związek z wnioskiem.
Nie wiesz, gdzie są twoje stare świadectwa? Nie ma żadnej krajowej usługi, z której pobierzesz je sam. Stare świadectwa ze szkoły średniej leżą w archiwum tej gminy, w której leżała szkoła — nie tej, w której mieszkasz dziś. Jest też sposób, żeby zobaczyć, jakie świadectwa są na ciebie zarejestrowane, bez zamawiania czegokolwiek.
Przygotuj swoje świadectwa i ewentualne zaświadczenia o pracy. Potrzebujesz szkoły średniej albo odpowiadającej jej wiedzy.
Jeśli masz doświadczenie zawodowe, ale nie masz na nie papierów, drogą może być validering (walidacja) albo reell kompetens (kompetencje rzeczywiste).
Większość kursów jest skierowana do osób, które skończyły 18 lat. Co poza tym jest wymagane, różni się między kursami.
Musisz być zarejestrowany w Arbetsförmedlingen. Jesteś nim, jeśli uczestniczysz w jednym z programów urzędu, na przykład Rusta och matcha albo Steg till arbete.
Poza tym musi się zgadzać co najmniej jedno z tego: skończyłeś 25 lat, masz mniej niż 25 lat i niepełnosprawność wpływającą na zdolność do pracy, albo masz ponad 18 lat i zostałeś oceniony jako osoba daleka od rynku pracy.
Jeśli nie masz pewności, czy spełniasz któreś z nich — zapytaj swojego opiekuna.
Masz uprawnienia od 1 lipca tego roku, w którym kończysz 20 lat, jeśli mieszkasz w Szwecji i nie masz już wiedzy, którą daje dane kształcenie. Jeśli jesteś młodszy, i tak możesz mieć uprawnienia, o ile ukończyłeś program szkoły średniej.
Niektóre kierunki wymagają wiadomości wstępnych ponad to. Jest to napisane przy kierunku.
Jeśli chętnych jest więcej niż miejsc, miejsce dostaje ten, kto ma największą potrzebę. Wysoko w tej kolejności stoi osoba bez ukończonej szkoły średniej oraz osoba bezrobotna albo zagrożona bezrobociem.
Jeśli brakuje ci świadectw, są na to sposoby — przeczytaj o walidacji i kompetencjach rzeczywistych.
Podstawą jest szkoła średnia albo odpowiadająca jej wiedza. Wiele kierunków wymaga dodatkowo szczególnych wiadomości wstępnych, często określonych kursów ze szkoły średniej. Jest to napisane przy kierunku.
Jeśli nie masz formalnych świadectw, i tak możesz uzyskać uprawnienia, jeśli potrafisz wykazać tę wiedzę w inny sposób. Ocenia to szkoła.
Wymagania różnią się między kursami. Mogą dotyczyć wcześniejszej nauki albo doświadczenia zawodowego. Jest to napisane przy kursie.
Folkhögskolor są niezależne i same decydują o przyjęciach. Nie ma wspólnego systemu zgłoszeń.
Tu działa to inaczej. Twoje świadectwa nie są bramką i nie aplikujesz do szkoły — to Arbetsförmedlingen decyduje, czy będziesz mógł się uczyć.
Urząd ocenia twoją potrzebę, twoje doświadczenie i to, czego potrzebuje rynek pracy. Możesz więc wchodzić w grę bez świadectw, a możesz też dostać odmowę mimo że je masz.
Jak długie jest kształcenie i czy jest w pełnym wymiarze, stoi w rejestrze. Jak poradzisz sobie finansowo, stoi na stronie o CSN i pieniądzach. Zastanów się też, czy dojedziesz do tej miejscowości każdego dnia.
Sprawdź długość, tempo nauki i to, czy w programie jest praktyka. Sprawdź też, jak poradzisz sobie finansowo.
Zapytaj szkołę, ile kurs kosztuje. Szkoły biorą różne opłaty za materiały, wyżywienie i zakwaterowanie.
Zapytaj najpierw swojego opiekuna i Arbetsförmedlingen, czy w ogóle wchodzisz w grę przy tym kształceniu. Ta odpowiedź kosztuje jedną rozmowę, a jeśli będzie odmowna, nie musisz poświęcać czasu na resztę.
Jeśli wchodzisz w grę, przed decyzją masz odbyć wizytę studyjną u organizatora kształcenia. Zgłaszasz chęć takiej wizyty.
Tam dowiadujesz się, jak zawód i kształcenie wyglądają naprawdę. To twoja szansa, żeby w porę odkryć, że to nie było to, czego się spodziewałeś.
Komvux prowadzą gminy. To, gdzie aplikujesz, zależy od tego, w której gminie leży dane kształcenie.
Wiele gmin współpracuje w grupach, w których aplikuje się u siebie nawzajem swobodnie, bez wcześniejszej zgody gminy zamieszkania. To, jak te grupy wyglądają, różni się między regionami i zmienia się z czasem — ta strona ich nie wylicza.
Zapytaj swojego opiekuna, co obowiązuje tam, gdzie mieszkasz, albo dowiedz się w kształceniu dorosłych w swojej gminie. To oni wiedzą i to oni podejmują decyzję.
Załączasz świadectwa całej wcześniejszej nauki, która ma związek z wnioskiem. Czasem potrzebny jest też plan nauki, zaświadczenie albo list motywacyjny. Jeśli aplikujesz na kilka rzeczy, szeregujesz je w kolejności, w jakiej najbardziej ich chcesz.
Ostatni dzień składania wniosków stoi przy każdym kształceniu w rejestrze.
Aplikujesz bezpośrednio na każdy kierunek, u tego, kto go prowadzi. Jeśli aplikujesz na trzy kierunki, składasz trzy wnioski.
Ostatni dzień składania wniosków różni się między kierunkami i stoi przy każdym z nich w rejestrze.
Aplikujesz bezpośrednio do szkoły i na kurs. Jeśli aplikujesz do kilku szkół, składasz kilka wniosków.
Nie ma wspólnej daty końcowej. Niektóre kursy ją mają, inne przyjmują na bieżąco.
Po wizycie studyjnej odzywasz się do Arbetsförmedlingen ponownie. Wtedy urząd dokonuje oceny i podejmuje decyzję.
Po upływie terminu składania wniosków jest zwykle jeszcze ostatni dzień na uzupełnienia. Skorzystaj z niego, jeśli czegoś w twoim wniosku brakuje.
Decyzję dostajesz od gminy, która prowadzi dane kształcenie. Tam widzisz też, czy zostałeś przyjęty, czy jesteś na liście rezerwowej. Jeśli zostaniesz przyjęty, musisz przyjąć albo odrzucić miejsce.
Jak długo to trwa, bywa różnie. Zapytaj swojego opiekuna, co jest normalne.
Szkoła dokonuje wyboru kandydatów i daje decyzję. Jeśli uprawnionych kandydatów jest więcej niż miejsc, brana jest pod uwagę twoja szansa na ukończenie nauki.
Sposób wyboru różni się między kierunkami — oceny, test albo rozmowa. Jest to napisane przy kierunku.
Szkoła dokonuje wyboru i daje decyzję.
Decyzję podejmuje Arbetsförmedlingen.
Jeśli zgodzi się, o świadczenie wnioskujesz sam w Försäkringskassan. Nie przyjdzie samo z siebie.
Jeśli kształcenie jest w innej miejscowości, możesz też wnioskować o dofinansowanie podróży i zakwaterowania.