Alternatywne ścieżki
Większość szkoleń kosztuje czas bez wynagrodzenia — ale nie wszystkie. Niektóre zawody wypłacają wynagrodzenie lub świadczenie już podczas nauki, a nie tylko po niej. Poniżej zestawienie takich dróg do zawodu, oparte na przeglądzie szwedzkiego Urzędu Pracy (Arbetsförmedlingen) z września 2026 roku. Informacje o kwotach, długości i terminach naboru zmieniają się w czasie — zawsze sprawdź najnowsze dane u odpowiedniego pracodawcy lub urzędu przed podjęciem decyzji.
Urzędy i zawody kluczowe dla społeczeństwa
Strażnik przybrzeżny — Kustbevakningen (Straż Przybrzeżna). Płatne zatrudnienie aspiranckie prowadzące do stałej posady. Nabór zwykle otwiera się wiosną. Wymaga podstawowej zdolności do studiów wyższych, szwedzkiego obywatelstwa i prawa jazdy kat. B (bez ograniczenia do automatycznej skrzyni biegów).
Policjant — Polisen (Policja). Cztery semestry nauki, a następnie półroczne płatne szkolenie aspiranckie, przed stałym zatrudnieniem jako policjant. Wymaga ukończenia 18 lat, szwedzkiego obywatelstwa i prawa jazdy kat. B.
Celnik — Tullverket (Urząd Celny). Płatne szkolenie aspiranckie prowadzące do stałego zatrudnienia. Wymaga świadectwa maturalnego, prawa jazdy kat. B i pozytywnego wyniku kontroli bezpieczeństwa.
Funkcjonariusz służby więziennej — Kriminalvården (Służba Więzienna). Stałe zatrudnienie od samego początku, z płatnym szkoleniem wprowadzającym. Duże potrzeby rekrutacyjne w najbliższych latach. Wymaga pełnego wykształcenia średniego i pozytywnego wyniku kontroli rejestrów (podejrzeń i karnego).
Kontroler ruchu lotniczego — LFV, Entry Point North w Malmö. Około dwóch i pół roku, bezpłatne szkolenie ze stypendium i płatnym stażem w ostatnim roku. Gwarantowana praca po zakończeniu. Wymaga świadectwa maturalnego, dobrej znajomości angielskiego i zaświadczenia o zdolności medycznej (kilka schorzeń, np. padaczka i cukrzyca, dyskwalifikuje).
Strażak w niepełnym wymiarze — MSB (Agencja ds. Zarządzania Kryzysowego). Sześciotygodniowe szkolenie podzielone na dwa kursy, płatne przez pracodawcę. Wymaga ukończenia 18 lat, prawa jazdy kat. B oraz zamieszkania blisko remizy, by móc szybko dotrzeć na miejsce. Potrzebna jest też zgoda głównego pracodawcy na zwolnienia podczas dyżurów — to zajęcie obok zwykłej pracy, a nie samodzielne źródło utrzymania.
Opieka zdrowotna i socjalna
Asystent medyczny specjalista — szkolenie w płatnym czasie pracy dostępne w wielu miejscach w kraju dla osób już pracujących i zatrudnionych jako asystent medyczny, na przykład poprzez regiony. Zapytaj swojego pracodawcę lub region.
Asystent medyczny / pomoc pielęgniarska — poprzez program Äldreomsorgslyftet (Program Wsparcia Opieki nad Osobami Starszymi) gminy mogą oferować szkolenie w płatnym czasie pracy, zarówno dla nowo zatrudnionych, jak i obecnego personelu. Zapytaj w swojej gminie o lokalne zasady.
Transport i kolej
Maszynista — około rocznego szkolenia w ramach szkoły wyższej zawodowej (YH) z praktyką (LIA), na przykład w Trafikverksskolan w Ängelholm lub Tågföretagen. Szkolenie uprawnia do wsparcia CSN; samo zatrudnienie następuje później. Wymaga zaświadczenia lekarskiego zgodnego z wymogami zdrowotnymi Szwedzkiego Urzędu Transportu (wzrok, słuch, rozpoznawanie barw).
Motorniczy tramwaju — Göteborgs Spårvägar. Ośmiotygodniowe płatne szkolenie. Wymaga prawa jazdy kat. B z zaliczonym okresem próbnym, wykształcenia średniego lub równoważnego oraz prawidłowego wzroku i słuchu zgodnie z przepisami Szwedzkiego Urzędu Transportu.
Dyżurny ruchu kolejowego — Trafikverket (Zarząd Dróg i Kolei). Płatne stanowisko aspiranckie ze szkoleniem i mentorem, stałe zatrudnienie po certyfikacji. Wymaga wykształcenia średniego, spełnienia wymogów zdrowotnych (wzrok, słuch, brak ryzyka utraty przytomności) i pozytywnego wyniku kontroli bezpieczeństwa.
Dla tych, którzy odbyli służbę wojskową
Oficer — Försvarsmakten (Siły Zbrojne) / Försvarshögskolan (Wyższa Szkoła Obrony). Trzyletni akademicki program oficerski (180 punktów ECTS) jest płatny od początku do końca — dieta dzienna, bezpłatne wyżywienie, zakwaterowanie i podróże przez cały okres nauki. Nie można jednak zapisać się na niego bezpośrednio: wymaga wcześniejszego ukończenia wojskowego szkolenia podstawowego w ramach służby wojskowej (co najmniej 9 miesięcy, z zaliczoną oceną wojskową) lub GMU wraz z kursem przygotowawczym dla oficerów. Szkolenie podstawowe to osobny, płatny pierwszy etap, który trzeba ukończyć, zanim program oficerski stanie się dostępny. Wymaga też szwedzkiego obywatelstwa i pozytywnego wyniku kontroli bezpieczeństwa.
Dla tych, którzy mają lub mogą zorganizować sobie miejsce praktyki
Tych zawodów uczysz się poprzez pracę, a nie poprzez zwykłe miejsce w szkole. Nie zapisujesz się więc bezpośrednio na szkolenie — najpierw znajdujesz firmę i zostajesz przez nią zatrudniony jako praktykant, a nauka szkolna (szkoła branżowa, uzupełniająca teoria) jest częścią tego zatrudnienia, a nie czymś, co poprzedza je.
Elektryk — przyuczenie zawodowe u pracodawcy, dwa lata. Musisz sam znaleźć firmę elektryczną i zostać przez nią zatrudniony, zanim zaczniesz — szkoła nie pośredniczy w znalezieniu miejsc. Wymaga świadectwa maturalnego. Około 1000 godzin teorii połączonej z płatną pracą. Svenska Elektrikerförbundet (Szwedzki Związek Elektryków).
Monter wentylacji — przyuczenie zawodowe u pracodawcy, cztery lata, wynagrodzenie przez cały okres. Wymaga zatrudnienia jako praktykant u firmy zrzeszonej, zanim szkoła branżowa stanie się aktualna. Branża szacuje potrzebę około 2000 nowych monterów w najbliższych latach. Plåt & Ventbyrån.
Monter instalacji sanitarnych — wymaga zatrudnienia w firmie instalacyjnej i zarejestrowanej umowy o przyuczeniu. Prowadzi poprzez egzamin branżowy do świadectwa zawodowego. Installatörsföretagen.
Pracownik budowlany (murarz, robotnik ziemny, pracownik drewna i betonu) — czteroletnie zatrudnienie w ramach przyuczenia z wynagrodzeniem przez cały okres, na przykład u Skanska lub JM. Wymaga, by firma miała układ zbiorowy w branży budowlanej, i byś miał ukończone 18 lat.
Blacharz — przyuczenie zawodowe u pracodawcy, do czterech lat (krócej z wcześniejszym doświadczeniem). Nauka w szkole branżowej Plåt & Ventbyrån w Katrineholm jest uzupełnieniem zatrudnienia jako praktykant u firmy zrzeszonej — nie jest to samodzielna droga wejścia bez pracodawcy. platslagare.nu.
Za granicą
Gastronomia i hotelarstwo w Kopenhadze — Hotel og Restaurantskolan w Kopenhadze szkoli m.in. kucharzy, kelnerów, recepcjonistów i pracowników bufetu. Arbetsförmedlingen pisze, że „otrzymuje się wynagrodzenie podczas nauki" — ale według informacji samej szkoły to prawda tylko częściowo: podczas pierwszej części (grundforløb) nauka jest zwykle bezpłatna, a wynagrodzenie (elevløn) zaczyna się dopiero po podpisaniu umowy z pracodawcą na część główną (hovedforløb). Jako obywatel Szwecji bez wcześniejszej pracy lub zamieszkania w Danii z reguły nie kwalifikujesz się do duńskiego wsparcia na naukę (SU) w okresie bezpłatnym — wymaga to albo pracy w Danii, albo zamieszkania tam przez co najmniej pięć lat. Zakwaterowanie musisz zorganizować i opłacić sam, przez cały rok, także latem. Jeśli nie znajdziesz miejsca praktyki, istnieje rozwiązanie zastępcze „skoleoplæring", ale daje ono niższe wynagrodzenie niż pensja praktykanta i nie obejmuje wynagrodzenia urlopowego. hrs.dk.
Przed złożeniem wniosku
Podane kwoty i daty są aktualne na dany moment — pochodzą z artykułu Arbetsförmedlingen z 9 września 2026 roku. Nigdy nie traktuj ich jako ostatecznych. Sprawdź aktualne wynagrodzenie, okres naboru i wymagania na stronie danego pracodawcy lub urzędu, i porozmawiaj z opiekunem, czy ta droga odpowiada Twojej sytuacji.
Źródło: Arbetsförmedlingen — Zawody, w których otrzymujesz wynagrodzenie podczas nauki