Behörighet (شرایط پذیرش) یعنی شرطهای لازم برای شروع یک دوره را داری.
شرایط بین انواع آموزش خیلی فرق میکند. به همین دلیل یک نفر میتواند برای یک دوره واجد شرایط باشد و برای دیگری نه، هرچند هر دو به یک شغل میرسند.
نامهای سوئدی را دستنخورده نگه میداریم. همین کلمهها هستند که در سایتها و آگهیها میبینی، و همین کلمهها را باید بتوانی به مسئول پروندهات بگویی.
Komvux و folkhögskola شرایط رسمی کمی دارند. برای ساختن پایه هستند — برای شروع در آنها به دبیرستان نیاز نداری. Folkhögskola تو را بهصورت فردی میبیند و میخواهد آنچه داری را ببیند.
Yrkeshögskola بیشترین را میطلبد. پس از دبیرستان میآید، پس به دیپلم متوسطه یا دانش همارز نیاز داری. بسیاری از دورهها افزون بر آن دانش پیشین ویژه میخواهند — درسهای معینی از دبیرستان، سابقه کار، گواهینامه رانندگی یا یک آزمون عملی. روی صفحه خود هر دوره نوشته شده است.
Arbetsmarknadsutbildning جور دیگری کار میکند. آنجا نمرهها تعیینکننده نیستند، بلکه ارزیابی Arbetsförmedlingen از وضعیت توست. میتوانی بدون دبیرستان واجد شرایط باشی — اما میتوانی با وجود داشتن آن هم رد شوی، اگر دوره برای وضعیت تو مناسب ارزیابی نشود.
در صفحه خود دوره بپرس. آنجا تقریباً همیشه اطلاعات تماس یک مشاور تحصیلی و شغلی (studie- och yrkesvägledare) یا خود مدرسه هست. ایمیلی بفرست و شرح بده چه خواندهای و با چه کار کردهای — پاسخ میدهند که واجد شرایط هستی یا نه.
از حدس زدن سریعتر است و هیچ هزینهای ندارد.
از handledare خودت هم میتوانی بپرسی. اگر مطمئن نیستی در ایمیل چه بنویسی، با هم بنویسیدش.
اگر در شغلی کار کردهای بیآنکه نمرهاش را داشته باشی، validering (اعتبارسنجی مهارت) هست. یعنی کسی ارزیابی میکند واقعاً چه بلدی، و تو کاغذی برایش میگیری.
هیچ جای واحدی نیست که تمام اعتبارسنجیها در آن انجام شود. سه راه هست:
برای yrkeshögskola افزون بر آن چیزی هست به نام reell kompetens (صلاحیت واقعی). آنوقت مدرسه بهجای نمرههایت تجربهات را ارزیابی میکند. مثل همیشه درخواست میدهی، تیک میزنی که میخواهی بر پایه صلاحیت واقعی ارزیابی شوی، و گواهیهای کارفرمایان را پیوست میکنی. مدرسه تصمیم میگیرد — پس از همان مدرسه بپرس.
Yrkeshögskola میتواند شمار اندکی از متقاضیانی را هم بپذیرد که شرایط رسمی را ندارند اما تجربه درست دارند. ارزشش را دارد که درخواست بدهی، حتی اگر مطمئن نیستی.
Universitets- och högskolerådet (UHR) تحصیلات کشورهای دیگر را ارزیابی میکند و برگهای صادر میکند که میگوید در سوئد با چه چیزی برابر است. هیچ هزینهای ندارد.
برای ارزیابی از UHR درخواست بده
UHR تحصیلات متوسطه پایانیافته و تحصیلات پس از متوسطه را ارزیابی میکند. تحصیلات ناتمام یا کوتاهتر از یک سال را ارزیابی نمیکند. برای مشاغل درمانی ارزیابی از طریق Socialstyrelsen است و برای معلمان از طریق Skolverket.
اینجا چیزی هست که خیلیها رویش گیر میکنند: هیچ سرویس سراسریای نیست که خودت نمرههایت را از آن برداری. نمیتوانی جایی با BankID وارد شوی و دانلودشان کنی.
نمرهها چند سال اول نزد مدرسه میمانند و پس از آن به بایگانی کمون میروند — در کمونی که مدرسه در آن بوده، نه جایی که حالا زندگی میکنی. این حتی اگر مدرسه خصوصی بوده یا تعطیل شده هم صدق میکند.
بیشتر کمونها سرویس اینترنتی دارند که از آن رونوشت سفارش میدهی. نام کمون را همراه با «beställa betyg» جستوجو کن. اگر سرویس اینترنتی پیدا نکردی میتوانی به بایگانی کمون ایمیل بزنی یا زنگ بزنی.
اگر در مدرسهای درس خواندهای که استان ادارهاش میکرده — مثلاً مدرسه درمانی یا کشاورزی — نمرهها در بایگانی استان است.
راهی هست که ببینی چه نمرههایی به نام تو ثبت شده، بدون اینکه از بایگانی چیزی سفارش بدهی.
در antagning.se درخواست بده. چند روز بعد نمرههایت بهطور خودکار به Mina sidor آورده میشود و آنجا میتوانی بخوانیشان.
درخواست دادن هیچ هزینهای ندارد و خودت انتخاب میکنی جایی را که به تو پیشنهاد میشود بپذیری یا نه. اما فقط ساختن حساب کافی نیست — نمرهها تنها وقتی آورده میشوند که برای دستکم یک دوره درخواست داده باشی.
مستمری تو با درخواست دادن تغییر نمیکند. تا وقتی واقعاً تحصیل را شروع نکردهای از Arbetsförmedlingen حذف نمیشوی. فعالیت و درآمدت را مثل همیشه هر ماه گزارش میدهی.
چه زمانی میشود درخواست داد؟
پس از آخرین مهلت هم اغلب میشود برای دورههایی که دکمه «Lägg till» دارند درخواست دیرهنگام داد.
کدام نمرهها آورده میشوند؟
اگر نمرههایت قدیمیتر باشند آورده نمیشوند. آنوقت بایگانی کمون راه است — بالا را ببین.
اینها را باید خودت بارگذاری کنی، حتی اگر درخواست داده باشی:
Yrkeshögskola سامانه درخواست خودش را دارد، yh-antagning.se، جدا از antagning.se. بسیاری از مدرسهها از آن استفاده میکنند، اما باز هم برای هر دوره جداگانه درخواست میدهی.
آنجا وقتی با BankID هویتت را تأیید میکنی نمرههایت میتواند بهطور خودکار از پایگاه داده ملی نمرهها (Nationella betygsdatabasen) آورده شود. وقتی کار میکند راحت است — اما دو سوراخ دارد:
پس ممکن است لازم باشد خودت نمرهها را بفرستی — به بعضی از دورههایی که درخواست دادهای یا به همهشان. مسئولیت کامل بودن درخواست همیشه با توست، نه با مدرسه.
اینطور بررسی کن: وارد شو و به مدارک درخواستت نگاه کن. اگر نمرهها آورده شده باشند آنجا دیده میشوند. اگر دیده نشدند خودت بارگذاریشان کن. این بررسی را پیش از آخرین مهلت انجام بده — نه بعد از آن.
احمد هرگز دوره آشپزی نگذرانده، اما از نوزدهسالگی بهطور حرفهای آشپزی میکند.
با اعتبارسنجی شروع میکند — از طریق Arbetsförmedlingen یا آموزش بزرگسالان کمون. اگر اعتبارسنجی نشان دهد چه چیزی از قبل بلد است، شاید فقط لازم باشد چند درس بخواند، نه یک دوره کامل.
بدون اعتبارسنجی مجبور بود از اول شروع کند.
سانا دبیرستان را دارد اما در دو درس قبول نشده، و دورهای که میخواهد یکی از آنها را میخواهد.
دو راه دارد: آن درسها را در komvux بخواند، یا به مدرسه ایمیل بزند و بر پایه سابقه کارش درباره صلاحیت واقعی بپرسد. خیلیها اولی را میکنند بیآنکه دومی را بپرسند.
او به هر حال درخواست میدهد — و اول به مدرسه ایمیل میزند.
پیتر در دهه نود در Landskrona دبیرستان خوانده و امروز در Kävlinge زندگی میکند.
باید با Landskrona تماس بگیرد، نه Kävlinge — نمرهها در بایگانی جایی است که مدرسه در آن بوده. اینکه مدرسه بعداً نامش را عوض کرده یا تعطیل شده فرقی نمیکند؛ بایگانی کمون به هر حال آنها را دارد.
حدس نزن، و نگذار تردید جلوی درخواست دادنت را بگیرد. به مدرسه ایمیل بزن و بپرس، یا با handledare خودت مطرحش کن. ده دقیقه وقت میبرد و پاسخ واقعی میگیری.