در فهرست آموزشها چهار نوع مختلف هست. ممکن است شبیه هم به نظر برسند، اما متفاوت کار میکنند.
سه چیز آنها را از هم جدا میکند، و همانها هستند که باید بفهمی:
نامهای سوئدی را دستنخورده نگه میداریم. همین کلمهها هستند که در سایتها و آگهیها میبینی، و همین کلمهها را باید بتوانی به مسئول پروندهات بگویی.
| نوع | سطح | چه میگیری | کجا درخواست میدهی |
|---|---|---|---|
| Komvux | پایه و متوسطه | نمره | کمون خودت |
| Folkhögskola | پایه و متوسطه | گواهی و ارزیابی تحصیلی | مستقیم به مدرسه |
| Yrkeshögskola | پس از متوسطه | دیپلم حرفهای عالی | مستقیم به هر مدرسه |
| Arbetsmarknadsutbildning | آموزش حرفهای کوتاه | فرق میکند — پیش از شروع بپرس | از طریق Arbetsförmedlingen |
آموزش بزرگسالان کمون. از سالی که 20 ساله میشوی میتوانی تحصیل کنی.
درس به درس میخوانی و نمره واقعی میگیری، درست مثل دبیرستان — A تا F در سطح متوسطه. یعنی میتوانی روی آنچه از قبل داری بسازی، و میتوانی واجد شرایط ادامه تحصیل شوی.
بسیاری از آموزشهای komvux yrkespaket (بستههای حرفهای) هستند: چند درس که با هم به یک شغل میرسند، گاهی همراه با کارورزی.
به کمون محل سکونت خودت درخواست میدهی. کمون تعیین میکند چه آموزشهایی هست و چه زمانی میشود درخواست داد. هزینه کتاب و لوازم فرق میکند — از کمون بپرس.
Folkhögskola نوعی مدرسه مستقل است. در کشور 152 تای آن هست و برنامه درسی سراسری از بالا بر آنها حاکم نیست. گروهها کوچکاند و به تو deltagare (شرکتکننده) میگویند، نه دانشآموز.
Allmän kurs جایگزین دبیرستان در folkhögskola است. بسته به آنچه پیشتر خواندهای یک تا سه سال طول میکشد — مدرسه تو را بهصورت فردی ارزیابی میکند.
مهمترین نکته: در درسهای جداگانه نمره نمیگیری. در عوض میگیری
Studieomdöme را نمیشود با نمرههای دبیرستان مخلوط کرد. دانشجویان folkhögskola در گروه جداگانهای درخواست میدهند و با هم مقایسه میشوند.
آموزش رایگان است، اما کتاب، لوازم و غذا را خودت میپردازی. اگر در مدرسه اقامت کنی، بابت اتاق و غذا میپردازی. حق داری پیش از شروع دوره همه هزینهها را بدانی.
مستقیم به مدرسه درخواست میدهی.
Yrkeshögskola پس از دبیرستان میآید. آموزشها همراه با شرکتهای همان صنف ساخته میشوند و فقط تا زمانی وجود دارند که به آن شغل نیاز باشد.
حدود یکچهارم یک دوره دوساله yrkeshögskola LIA است — کارورزی در محل کار. مدرسه باید محل را برایت فراهم کند؛ حق ندارند بخواهند خودت پیدایش کنی.
دورههای yrkeshögskola رایگاناند و بیشترشان حق دریافت کمکهزینه تحصیلی از CSN میدهند. اما این دوره مشخص است که باید تأیید شده باشد — پیش از پذیرفتن، در صفحه خود دوره بررسی کن. در صفحه CSN و پول بیشتر بخوان.
چرا yrkeshögskola بیشتر میطلبد؟ چون روی دبیرستان سوار است. به دیپلم متوسطه یا دانش همارز نیاز داری، و بسیاری از دورهها چیزهای ویژهای هم میخواهند — نمرههای معین، سابقه کار، گواهینامه رانندگی یا آزمون.
اگر شرایط را نداری باز هم راههایی هست. در صفحه شرایط پذیرش بیشتر بخوان.
مستقیم به هر مدرسه درخواست میدهی. درخواست مشترک وجود ندارد — اگر برای پنج دوره درخواست بدهی، پنج درخواست میفرستی.
این یک نوع مدرسه نیست. یک اقدام از سوی Arbetsförmedlingen است و به همین دلیل متفاوت از آن سه تای دیگر کار میکند.
کوتاه است — از چند هفته تا حدود یک سال — و به شغلهایی نشانه رفته که کارفرمایان در یافتن نیرو برایشان مشکل دارند. کارورزی در محل کار جزو آن است.
برای اینکه بتوانی arbetsmarknadsutbildning بگیری باید نزد Arbetsförmedlingen ثبتنام شده باشی و دستکم یکی از اینها دربارهات صدق کند: 25 سالت تمام شده، زیر 25 سال داری و معلولیتی داری که بر توان کاریات اثر میگذارد، یا دستکم 18 سالهای و ارزیابی شده که از بازار کار دور هستی.
خودت انتخاب نمیکنی. ترتیب کار این است: با Arbetsförmedlingen صحبت کن، یک دوره پیدا کن، به بازدید آموزشی نزد برگزارکننده برو، و بعد برگرد پیش Arbetsförmedlingen — آنها تصمیم میگیرند.
در طول دوره aktivitetsstöd (کمکهزینه فعالیت) میگیری، نه CSN. در صفحه CSN و پول بیشتر بخوان.
دو نکته: آنچه روی کاغذ با خودت میبری فرق میکند از دورهای به دوره دیگر — پیش از شروع بپرس. و خود Arbetsförmedlingen مینویسد که آموزش بازار کار تضمین شغل نیست، اما شانس تو را بهتر میکند.
Folkuniversitetet یک studieförbund (انجمن آموزش بزرگسالان) است — یعنی سازمانی که آموزش برگزار میکند، نه یک نوع آموزش.
آنها komvux، SFI، دورههای yrkeshögskola، کلاسها و خدماتی برای Arbetsförmedlingen اجرا میکنند. پس اگر «به Folkuniversitetet بروی» در عمل یک درس komvux یا یک دوره yrkeshögskola میگذرانی.
این نوع است که تعیین میکند چه کاغذی میگیری، چقدر خرج دارد و چطور درخواست میدهی — نه نام مدرسه. همین درباره ارائهدهندگان دیگر مثل Hermods، Movant و Astar هم صدق میکند.
Studieförbundها studiecirklar (حلقههای مطالعه) و دورههای کوتاهتر هم برگزار میکنند. برای این هستند که آدم چیزی را که به آن علاقه دارد، همراه دیگران یاد بگیرد. از دورههای folkhögskola کوتاهتر و آزادترند و خودتان تصمیم میگیرید چه کار کنید.
این ارزشمند است — اما همان چیزی نیست که نمره یا صلاحیت بدهد.
Komvux و folkhögskola پایه را میسازند. در سطح پایه و متوسطهاند، و اگر دبیرستان نداری به آنجا میروی.
Yrkeshögskola رویش قرار دارد. گام بعدی پس از دبیرستان است — جایگزین komvux نیست.
Arbetsmarknadsutbildning کنار ایستاده است. میانبری است به سمت شغلی که نیروی کار کم دارد، Arbetsförmedlingen دربارهاش تصمیم میگیرد، و به همان شکل روی نظام آموزشی سوار نیست.
به همین دلیل است که یک شغل میتواند در چند جای فهرست پیدا شود — و به همین دلیل یکی نیستند.
فریده در وطنش پرستار آموزشدیده است اما نمره سوئدی ندارد.
اول باید تحصیلاتش ارزیابی و اعتبارسنجی شود تا بداند چه چیزی کم دارد. ممکن است معلوم شود فقط باید چند درس در komvux را تکمیل کند — نه اینکه از نو شروع کند.
اگر مستقیم برای yrkeshögskola درخواست میداد احتمالاً رد میشد، چون هنوز نمیتواند صلاحیتش را روی کاغذ نشان دهد.
کاله 29 ساله است و میخواهد هرچه زودتر وارد کار شود.
دورههای برقکاری را هم در komvux و هم بهصورت arbetsmarknadsutbildning پیدا میکند. تفاوت: دوره komvux نمره میدهد و بیشتر طول میکشد؛ دوره بازار کار کوتاهتر است، اما Arbetsförmedlingen باید آن را تصویب کند و بهجای CSN کمکهزینه aktivitetsstöd میگیرد.
کدام بهتر است به وضعیت او بستگی دارد. این گفتوگویی است که باید با handledare داشته باشد.
لنا 41 ساله است و بعد از کلاس نهم مدرسه را رها کرده.
میتواند komvux را انتخاب کند و درس به درس نمره بگیرد، یا allmän kurs در folkhögskola را و گواهی صلاحیت بگیرد.
هر دو به جلو میبرند. Komvux برای کسی مناسب است که میخواهد چند درس را تکمیل کند؛ folkhögskola برای کسی که میخواهد در گروهی کوچک درس بخواند و همه چیز را یکجا بسازد.